INHOUD AANVULLINGEN
INHOUD W T T
CUBRA HOME

PRINT DEZE PAGINA

 

Het Woordenboek van de Tilburgse Taal wordt mede mogelijk gemaakt door

AANVULLINGEN 5 mei 2011

- Aanvullingen uit werk van Theo de Wijs, A.J.A.C. van Delft en Pierre van Beek in letters D, E, F

Van Beek - dabben is morsen (Nwe. Tilb. Courant; Dialect en spreekwijzen; 6 december 1958)

dabbe

De Wijs -- w staode toch te snuffelen -kruuk liever kruinaogels (seringen) dan snoffels (anjers), mun dalidassen staon schon maar ruuken nie (10-03-1967)

dalida

De Wijs -- d kan na daorom toch wel zn, k wel, d wel, d (10-03-1967)

d

De Wijs -- Ze wil dr dl hebbe mar ik z nie mesjokke waant ze hee al unne slodder gekregen (17-08-1964)

del

Van Delft - "Van mekaar meugen ze niet en bij mekaar deugen ze niet", zegt men over een echtpaar, dat veel kijft en over kleinigheden twist. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 109; 13 april 1929)

deuge

Van Delft - "Ze kunnen niet door n deur in en uitgaan." Dit is: Ze kunnen als man en vrouw niet in vrede leven.(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 109; 13 april 1929)

deur

De Wijs -- Rijd den kreugel mar deur t deurgebint int schop (20-07-1962)

deurgebont

Van Beek - Liefhebbers van de duivensport zijn "duivenmelkers"; (Nwe. Tilb. Courant; Typisch Tilburgs afl. XI; 10 jan. 1958)

dvemlleker

De Wijs -- Ze wnen z diep in, as ge denkt degger zt, zedder nog bij langenaon nie (16-01-1975)

diep

De Wijs -- (bij knikkerspel) naa hedde gij gewonne, mar ikke veul dikkelder (17-08-1964)

dikkels

De Wijs -- (Moeder trots, de ene moeder tegen de andere) "W wordt ze toch grt, en hee ze al dn dinges?" (de menstruatie) (04-07-1969)

dinges

Van Delft - - In een slechte weide groeit "veul dings" (veel onkruid) en op een "vuilen ekker groeit veul rugt".(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

dings

De Wijs -- " t Gong ammaol goed, zonder veul ap- en dippendensies." (appernsie = aanstalten maken) (10-02-1963)

dippendnsie

De Wijs -- Mee d ze zaat, disset (feb. 1962)

De Wijs -- Meej d ze zaat disst! (17-3-1962) (15-06-1963)

De Wijs -- Zinneze d zennet dinnen? (feb. 1962)

De Wijs -- Ach jonge, ik heb al gedaon veur d gij oe broek los ht. (23-10-1963)

De Wijs -- Al blaost ze nog zo hog van de toren, ze mt `n ve goed veege as ge gedaon hee (20-03-1968)

De Wijs -- Dettie aaltij zo hg van de tren blaost, heettie van gin vremde, mar as ie gedaon hee, mottie vengoed veege! (17-08-1964)

doen

doen

doen

doen

doen

doen

Van Delft - Een dorpel noemt hij een "dulleper"; een orgel een "ulleger"; zelfs hoort men de wijk Korvel ooit "Kullever" noemen. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 118; 8 juni 1929)

drpel dlleper

Van Beek - "'t Is een draaibord" - Hij waait met alle winden. - Hij huilt met de wolven, waarmee hij in 't bos is. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

draajbrd

Van Beek - "Ik ben er mee gedraaid". Ik ben er mee klaar! 't Valt niet mee. (Nwe. Tilb. Courant; Typische zegswijzen afl. 5; 25 augustus 1959)

draaje

De Wijs -- Meetoere bende nne lillik drver, dreiner! (feb. 1962)

drner

De Wijs -- Toent nog nen klnen brak waar, dacht ik al dettet aaltij nen drver z blve (23-10-1963)

De Wijs -- Meetoere bende nne lillik drver, dreiner! (feb. 1962)

drver

drver

De Wijs -- Gaon we driehappelepappe of pliesieke speulen mee vreuke? (15-06-1963)

drieappelepap

De Wijs -- De weffere mende van die driederaande (feb. 1962)

driederaande

De Wijs -- Och, ze is niet kwaod, ze wil wel, mar ze is n bietje dutselechtig (17-10-1966)

dutselchteg

Van Beek - "De duvel kon 'm niet heffe of draoge". - Hij was zo arm als een Tilburgse schrobbelaar (wiens loon destijds zeer laag was). (Nwe. Tilb. Courant; Typisch Tilburgse uitdrukkingen afl. ?; 29 augustus 1959)

Van Beek - Als een engel duivel wordt, is hij de kwaadste van allen. Liefde, die in haat verkeerde. is de felste van venijn. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Als hij zat thuis komt, is er de duvel te koop, d.w.z. dan is het er niet pluis, raast en tiert hij. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Dat dank je de duvel!". - Uitroepen van dezelfde betekenis als: Dat geloof ik wel! (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij is de duvel ontkropen. - 't Is een slimme vocativis. - 't Is een gladde vogel. - Hij is de duivel te glad af. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij is te lomp om voor de duvel te dansen. - Hij is dom en onhandig. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij kijkt als een duivel, die wijwater gelekt heeft. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij laat geen duivel op zijn hart smoren. - Hij zegt, waar het op staat. Hij spreekt rechtuit. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij vloekte alle duivels uit de hel. - hij vloekte erg. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hij was bij de duvel te biecht, d.i. hij had misplaatst vertrouwen geschonken aan iemand, die hem niet welgezind was. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Hoe meer de duivel heeft, hoe meer hij hebben wil. - Rijke mensen kunnen vaak het minst iets missen. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - 't Eerste gewin is kattegespin en 't leste heeft van de duvel in. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - 't Is een duivel in mensengedaante. - 't Is een boosaardig mens. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - 't Is of de duvel er mee speelt. - 't Is onverklaarbaar, hoe zoiets niet slagen wil. - Telkens is er tegenkanting of ongeluk bij dat werk. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Beek - Waar God een kerk bouwt, sticht de duivel een "kapelleke" (caf). (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

Van Delft - "Ge zoudt er de duvel van geeselen" zegt iemand, die boos is, 't is verschrikkelijk. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 117; 5 juni 1929)

Van Delft - Dat iemand "te stom is om voor de duvel te dansen" kan moeilijk als eeretitel aangemerkt worden. Evenmin is 't vleiend te hooren, dat hij "rrt als een waterhoentje". (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 111; 27 april 1929)

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

duuvel

Van Delft - Iemand, die een ongenadige schrobbering ontvangt, waartegen "erg uitgepakt wordt", krijgt op z'n kop, "dat de honden (of: de duvel) er geen brood van lusten". (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 117; 5 juni 1929)

duuvel

De Wijs -- d hek echtig nie gedaon, krske sterven en honderd duuzend zere botterhammen eten (17-08-1964)

chtig

Van Delft - "Van eigen moet 't hebben": Van je familie kun je onaangenaamheden verwachten. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 111; 27 april 1929)

ge

Van Delft - - "We hebben dan tegelijk veul mis voor ons eirepullaand, want huskemis deugt nie daorveur." "D witte, war?"(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

repellaand

De Wijs Hij is aongenome mee dn kost veur t ete (10-03-1967)

eete

Van Delft - - "As we dan goed misten, dan haolen we een vat van de roei, de zetters en verrekeseirepul nie meegerekend, nee alleen een vat eeters", zoo keuvelde een Hasseltsche huiswever(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

eeters = aardappel

Van Delft - Ze liepen alle twee hard en ze waren "evegetij te ende". Dit is: Ze waren even vlug aan het einde. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 108; 6 april 1929)

eevegetij

Van Delft - "Als men als ezel geboren is, wordt men geen paard." Dit is: Wie arm is, blijft het in den regel. Een werkman heeft als regel geen kans zich hoogerop te werken. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 108; 6 april 1929)

eezel prd

Van Delft - "Hij kan alles gebruiken en laat niets liggen dan heet ijzer en een molensteen", voor iemand die het onderscheid tussen mijn en dijn niet al te ernstig opneemt. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 117; 5 juni 1929)

zer

De Wijs -- Hakoe daor effe? (feb. 1962)

ffe

De Wijs -- Hij kekt z effenaaf, zo zuurig en ie is al zo lillijk (17-10-1966)

ffenaaf

De Wijs -- "Eigendiglijk staode daor mar n bietje te meutele." (10-02-1963)

eigendigluk

De Wijs -- Ach meens, t gao wel goed mar alles op zn elfendertigst (1965)

lfendrtigst

Van Beek - Hem heeft een goede engel gediend. - d.w.z. per toeval is hem een geluk te beurt gevallen; of: Onverwacht is iets goed afgelopen buiten eigen toedoen. (Nwe. Tilb. Courant; Onze folklore afl. 4; 19 maart 1959)

ngel

Van Beek - "Op 'nen entel gooien." - ruzie zoeken; provoceren. (Nwe. Tilb. Courant; Uit Tilburgs folklore; 18 juli 1958)

ntel zn.

Van Beek - "Entelen" - ruzie maken. (Nwe. Tilb. Courant; Uit Tilburgs folklore; 18 juli 1958)

ntele

Van Delft - "Ergeraans" wil ook zeggen: ergens. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 111; 27 april 1929)

rgeraand

Van Delft - "Wie tegen 't heilig huiske pist, heeft z'n erwten uit van dien kant en kan z'n biezen wel pakken, want hij wordt toch met den nek aangekeken." Dit is: Wie in strijd met de kerkelijke geboden handelt (of in engeren zin: wie de bedienaren der Kerk weerstreeft of tegenwerkt), kan het op den duur niet op dezelfde plaats uithouden. Hij doet het best te vertrekken, wijl hij dan van die zijde toch geenerlei hulp meer te wachten heeft. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 108; 6 april 1929)

rt

Van Delft - - Hij rijdt bij voorkeur met de "ertkeir", want die kan "ie te heui stooten". (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

rtkeer

De Wijs -- (Gehoord van twee jongens die samen overnachten) "Doe-de gij oew zwarte sokke nie ut?" -- -"Die hk ut." "Oh, dan kan ik de mn k wel ut doen!" (04-07-1969)

t

Van Delft - De Tilburger praat van een poel "leegeuzen", wat leegscheppen, hoozen beteekent. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 118; 8 juni 1929)

euze

Van Delft - De melkboer interrumpeert: "Naa, gij bent ok 'n schn", doch mondvlug antwoordt de ander: "Mr as 'k znne kop ha as gij, liep ik er direct onder uit", en de ander gekscheert daarop weer goedig: "W? As ge zn faosie had as ikke, liepte van verwaondht neffe oew schoene."(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

faosie

Van Delft - - Hangen er meerdere hoeden aan een kapstok, dan vragen wij: "Wffere ies de jouwe". (Welke is de uwe?) "Ne fijne meens" (gierig man) zou er den beste willen uitpikken.(Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 110; 20-04-1929)

fn

De Wijs -- Moeder, hedde niet unne feftiger waant de taofel stao hil de td te hukkele en mn kumke stao k al te wiemele (rijksdaalder onder tafelpoot leggen) (13-07-1966)

fftiger

Van Delft - "Daor ies gin woord Fraansch bij" zegt men bijv. als iemand nogal in grove taal uitpakt, of "er een knoop oplegt". De Vlaming zegt hiervoor: "Dat is plat Vlaamsch", d.w.z. dat is onbewimpelde taal, dat is duidelijk gesproken. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 117; 5 juni 1929)

Fraans

De Wijs -- W lpen de nunnekes dr toch frt bij tegesworrig, vruuger waren ze rontelom toe (10-01-1970)

Van Delft - "Het is 'ne freete (trotsche, hoovaardige, fatterige) meensch, da kan d'm aanzien, mar zij is z'n interessaant (gierig) wijf, da ze 'n dubbeltje deur zou bijten, al was 't d ze van ouwerdom op d'r taandvleesch liep", sprak de een en de ander antwoordde gevat met de woordspeling: "D doen nou al d'r bessems (bezems) en vegers al." Dit is: Die trotsche man had dus een gierige vrouw en de bezems werden versleten tot op het hout. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 108; 6 april 1929)

fret

fret

Van Delft - "'t Is 'n uir, zee Jan Tooten, en de kat jongde in z'n pruik", waarvoor men ook wel hoort: "'t Is frut, zee Jan van Pelt", als iets niet goed lukt. (Nwe. Tilb. Courant; Van Vroeger Dagen afl. 117; 5 juni 1929)

frut

De Wijs -- (Gehoord bij de gym-les van mn jongste dochter) - Ze sprong hog geng mar nt gedeukt op dr fundament (17-10-1966)

fundement